دانش های زبانی و ادبی
دانش های زبانی و ادبی1
نکته ی اول:حس آمیزی
حس آمیزی،آمیختن دو یا چند حس در سخن است که باعث زیبایی در سخن می شود.
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4- ببین چه می گویم.
می دانیم که گفتار را با حسّ شنوایی در می یابند،در حالی که گوینده می خواهد گفته ی او را ببیند؛یعنی به جای شنیدن(حسّ شنوایی)،دیدن(حسّ بینایی)به کار رفته است.
این آمیختن دو حس را با یکدیگر«حس آمیزی»می گویند.
نکته ی دوم:رباعی
رباعی منسوب است به رباع (چهارگان،هر چیز که چهار جزء داشته باشد).رباعی به معنی چهار تایی است،زیرا شعری است چهار مصراعی که مطلع آن مصرّع است.
سه مصراع اول،در رباعی در حکم مقدمه است و معنی رباعی در مصراع اول تکمیل می شود.به عبارت دیگر پیام اصلی شاعر،در مصراع آخر رباعی بیان می شود و
سه مصراع دیگر مقدّمه ی سخن شاعر است.
- هنگام سپیده دم خروس سحری دانی که چرا همی کند نوحه گری؟
یعنی که نمودند در آیینه ی صبح کز عمر شبی گذشت و تو بی خبری
رباعی به لحاظ موضوع سه نوع است:
1)رباعی عاشقانه:رباعیات قدیم مثلا رباعیات رودکی
2)رباعی عارفانه:عارفان بسیار به رباعی توجه داشتند و از ایشان رباعیاتی باقی مانده است.رباعیات منسوب به ابو سعید ابوالخیر و رباعیات عطار و مولوی از این نوعند.
3)رباعی فلسفی:رباعیات منسوب به خیّام از این دست هستند.
رباعی از نظر شکل و وزن،شعر خاصّ ادبیات فارسی است و عرب ها رباعی را از ایرانیان گرفته اند.
این نکته نیز قابل ذکر است که رباعی های قدیمی تر،چهار قافیه هستند.
رباعی چهار قافیه ای از سنایی:
گفتی که زبهر مجلس افروختنی
در عشق چه لفظ هاست،اندوختنی
ای بی خبر از سوخته و سوختنی
عشق آمدنی بود،نه آموختنی
رباعی از مناسب ترین قالب ها برای لحظه های زود گذرشاعرانه است.خیّام،عطّار،مولوی ،بابا افضل و...سرایندگان مشهور رباعی به شمار می آیند.